AdSense

10 maj 2017

9 PROBLEMÓW NAUCZYCIELKI PLASTYKI

Zajęcia plastyczne dla dzieci są ważne. Wywierają niezwykle istotny wpływ na całokształt rozwoju. Są źródłem samodzielnych badań, doświadczeń, odkryć i przeżyć. 

Jednak nauczycielki przedszkola i klas początkowych prowadzące zajęcia plastyczne, napotykają na szereg trudności. Nie zawsze wiedzą co robić, żeby podnieść poziom edukacji plastycznej. Oto 9 głównych problemów nauczycielki plastyki i podpowiedzi jak sobie z nimi radzić. 


kreatywne prace plastyczne




























1. Wynik najważniejszy, czyli byle do celu 

Panuje powszechne przekonanie, że o wartości zajęć plastycznych z dziećmi świadczą wyłącznie ich konkretne efekty, czyli prace plastyczne. Może dlatego zajęcia plastyczne często przypominają zawody sportowe, a prowadzący je -  trenerów, skupionych na wyniku gwarantującym sukces. To błąd. Zajęcia plastyczne są dla dzieci swoistym poligonem doświadczalnym. Sama aktywność plastyczna oraz twórczy proces stanowią źródło badań, poszukiwań, mikrobłędów i mikrosukcesów, poczucia sprawstwa oraz silnych emocji. Dzieło jest ich cennym owocem, ale ważniejsza jest droga, którą pokonuje dziecko. To podczas tej kreatywnej wędrówki dokonuje ono wielu interesujących, często zaskakujących odkryć, uczy się i buduje własny przekaz artystyczny. 

Co robić?

Otwórzcie się na dziecięcą aktywność plastyczną jako wartość samą w sobie! Traktujcie tematy zajęć wyłącznie jako preteksty do tworzenia. Pozwólcie dzieciom bawic się, eksperymentować i robić "po swojemu", czyli poszukiwać własnych sposobów ekspresyjnego wyrażania. Dajcie im poczucie wolności i nie ingerujcie, gdy odbiegają od tematu. Wszak celem jest tu twórczy rozwój dziecka, nie produkt końcowy. W zajęciach plastycznych z dziećmi zawsze najważniejsze jest samodzielne tworzenie. 

2. Odtwórczość, czyli wszystko pod kontrolą 

Patrząc na rzędy prawie identycznych prac plastycznych na przedszkolnych i szkolnych tablicach mam wrażenie, że znajduję się w punkcie kserograficznym. Podczas schematycznych działań dzieci powielają podane wzory wg ścisłych instrukcji. Jest to, niestety, powszechne i szkodliwe zjawisko. Jest to także absolutne zaprzeczenie twórczej edukacji plastycznej. 

Co robić?

Przypomnijcie sobie główne cele edukacji plastycznej dziecka oraz definicje twórczości i kreatywności. Organizujcie zajęcia plastyczne w taki sposób, aby umożliwić dzieciom prawdziwie twórcze, nieskrępowane działania plastyczne w atmosferze wolności, dokonywanie własnych wyborów, podejmowanie niezależnych decyzji i popełnianie błędów. Dbajcie o różnorodność materiałów. "Gotowce" są łatwe i wygodne w użyciu, ale nie pobudzają kreatywności,  nie pozwalają osiągać niezwykłych efektów artystycznych. Odrzućcie rolę kierownika i decydenta, nie wymuszajcie kopiowania rzeczywistości. Bądźcie życzliwymi świadkami kreatywnego przetwarzania i wyrażania się dziecka przez sztukę. Akcentujcie i promujcie wszelkie przejawy świeżości i oryginalności.


3. Presja czasu, czyli byle szybciej

To oczywiste, że należy rozplanować w czasie zajęcia plastyczne, ale po co wprowadzać atmosferę pośpiechu i niepokoju? Nikt nie lubi działać pod presją czasu. Jednym z warunków udanych zajęć plastycznych z dziećmi jest zapewnienie im atmosfery spokoju, poczucia twórczej wolności i absolutnej akceptacji. 

Co robić?

Właściwie planujcie zajęcia. Zastanawiajcie się ile realnie zabiorą czasu i wybierajcie odpowiedni moment. Malowanie dłońmi na pół godziny przed wyjazdem na basen nie jest dobrym pomysłem . Jeśli  jednak czasu zabraknie, lepiej  po prostu "zawiesić" zajęcia, aby do nich wkrótce powrócić, niż wymuszać natychmiastowe zakończenie pracy. Zajęcia można także świadomie podzielić na rozłożone w czasie etapy. Np. najpierw przygotować tło -  zamalować papier, potem tylko wyciąć  papierowe elementy, wreszcie skomponować je na podkładzie i ponaklejać. Bo nuda i zmęczenie nie są twórcze.

4. Deprecjacja, czyli ja nie znoszę

Dzieciom zdarza się usłyszeć od nauczycielki: "jak ja nie znoszę plastyki". Oczywiście każda nauczycielka przedszkola lub edukacji wczesnoszkolnej posiada własne preferencje "przedmiotowe", ale nie powinnna ich zdradzać. Jest dla dziecka autorytetem. Jej jawna niechęć do danej dziedziny w połączeniu z wysokimi oczekiwaniami od dzieci wywołuje u nich niepokój, zagubienie i zniechęcenie.

Co robić?

Bądźcie profesjonalne. Sympatie przedmiotowe zachowajcie dla siebie. Pamiętajcie o niezwykle pozytywnym wpływie plastyki  na ogólny rozwój dziecka.

5. Bez przygotowania, czyli byle jak

Wartościowe zajęcia plastyczne wymagają przygotowań. Należy wybrać temat i technikę plastyczną, dopasowaną do realnych możliwości dzieci na danym etapie rozwoju, przemysleć tok zajęć, rozplanować je w czasie, przygotować miejsce pracy, materiały i narzędzia, wreszcie dostarczyć inspiracji, wprowadzić właściwą atmosferę i pobudzić dziecięcą wyobraźnię.

Co robić?

Planujcie zajęcia z wyprzedzeniem. W sytuacji awaryjnej odsuńcie je w czasie lub zaproponujcie dzieciom swobodne malowanie lub zabawę plastyczną. Tego nigdy nie za wiele.

6. Błędne wybory,  czyli byle było

Wbrew pozorom wybór tematu zajęć i techniki plastycznej nie jest prosty. Abstrakcyjne, dalekie dziecku tematy lub skomplikowane sformułowania ( np. "Szybuję w przestrzeni emocji", "Pokój światowy", "Zagadki podwodnego świata" ) raczej przestraszą i onieśmielą, niż zachęcą do tworzenia. Przy nastawieniu na efekt bardzo często wyzwania stawiane przed dzieckiem przekraczają jego możliwości. W dążeniu do spektakularnych wyników, wiernego odwzorowywania rzeczywistości i niewłasciwie rozumianej estetyki prac - nuczycielki wyręczają dzieci, pozbawiając je poczucia całkowitego sprawstwa i sukcesu.

Co robić?

Wybierajcie tematy najbliższe dziecku, znane i interesujące, np. przyrodnicze, związane z domem, rodzina, małą ojczyzną, literatura dziecięcą itp. Używajcie prostych sformułowań, np. "Zimowe drzewo", "Tulipany", "Pałac Kopciuszka" itp. Stawiajcie wyzwania na miarę realnych możliwości rozwojowych dzieci, nie oczekujcie wiernego przedstawiania rzeczywistości, nie wyręczajcie. W doborze techniki plastycznej pomoże ten blog.

7. Kosztowne tworzywo, czyli przerost formy nad treścią

Czy drogie lub profesjonalne materiały i narzędzia plastyczne to gwarancja rozwoju plastycznych talentów? Nie, bo na tym etapie rozwoju dziecko potrzebuje przede wszystkim poznawać i badać tworzywo, bawić się nim i dokonywać samodzielnych eksperymentów.

Co robić?

Używajcie "zwykłych" materiałów i narzędzi przeznaczonych dla dzieci. Korzystajcie z tych niedrogich, rodzimej produkcji. Niektóre, tj. klej,  farby do malowania palcami, masę solną, papier kolorowy, papier artystyczny możecie przygotowywać wspólnie z dziećmi. To będzie świetna zabawa i najlepsza zachęta do plastyki. Gromadźcie i przetwarzajcie twórczo także inne materiały papiernicze, tekstylne i przyrodnicze. Stosujcie recykling plastyczny.

8. Marnotrawstwo, czyli góra śmieci

Podczas zajęć plastycznych z dziećmi marnuja się tony papieru, materiały i narzędzia. Czasem żle postawiona kreska stanowi pretekst do wyrzucenia całej kartki. Zaschnięte pędzle i farby, końcówki kredek świecowych i mnóstwo innych przydatnych materiałów także często ląduje w koszu na śmieci.

Co robić?

Wyrabiajcie w dzieciach nawyk oszczędzania papieru, jego wielokrotnego wykorzystywania oraz kreatywnego przetwarzania różnorodnych materiałów. Przyzwyczajajcie do porządku i dbałości o narzędzia plastyczne. Pokazujcie jak interesujące stanowią tworzywo i jak je kreatywnie przetwarzać.

9. Zero inspiracji, czyli coś z niczego

Zdarza się, że nauczycielka podaje temat pracy plastycznej, ale dzieci nie wiedzą od czego zacząć, jak mogą to zrobić, są znudzone i w ogóle to "nie lubią plastyki". Jeśli brakuje inspiracji, odpowiedniej atmosfery,  nie wywołano wspomnień i emocji to dziecku brakuje "paliwa artystycznego" i środowiska sprzyjającego przetwarzaniu kreatywnej materii.

Co robić?

Świat zewnętrzny jest dla dziecka źródłem wiedzy i emocji, zaś wytwór plastyczny - indywidualnie przeobrażonym, subiektywnym obrazem rozumienia rzeczywistości i jej przeżywania. Umożliwiajcie czerpanie informacji i bodźców z otoczenia,  aby dziecko mogło je na swój sposób przekształcać i ukazywać we własnych dziełach. Doskonałe źródła inspiracji plastycznych stanowią obserwacje najbliższego otoczenia ( przyroda, ludzie, zwierzęta, architektura ), literatura, teatr, film, sztuka.


Mam nadzieję, że te porady pomogą lepiej planować, przygotowywać, organizować i przeprowadzać zajęcia plastyczne dla dzieci tak, aby wspierały wszystkie sfery ich rozwoju, a także były źródłem radosnej zabawy i nauki.


Macie więcej pomysłów jak radzić sobie z problemami  na zajęciach plastycznych z dziećmi? Opowiedzcie w komentarzach.

Podoba Ci się? Daj mi znak to będzie więcej: polub, podaj dalej lub zostaw wiadomość.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz